Με αφορμή την επέτειο του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ (1955–1959), παρουσιάζονται τα πορίσματα του ερευνητικού προγράμματος που υλοποίησε η Ένωση Προφορικής Ιστορίας Κύπρου (ΕΠΙΚΥ), σε συνεργασία με το Ίδρυμα Απελευθερωτικού Αγώνα ΕΟΚΑ (ΙΔΑΑΕ), κατά την περίοδο 2023–2025, με αντικείμενο τη συστηματική συλλογή και τεκμηρίωση προφορικών μαρτυριών από αγωνιστές και αγωνίστριες του αγώνα.
Η δράση αυτή εντάσσεται στο επιστημονικό πεδίο της προφορικής ιστορίας, το οποίο δίνει έμφαση στη βιωμένη εμπειρία, στη μνήμη και στην υποκειμενική διάσταση των ιστορικών γεγονότων, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τις γραπτές και επίσημες πηγές. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΠΙΚΥ ανέλαβε τον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την υλοποίηση της ερευνητικής διαδικασίας, ακολουθώντας μεθοδολογικά εργαλεία της προφορικής ιστορίας, όπως η ημιδομημένη συνέντευξη, η τεκμηρίωση της αφηγηματικής μνήμης και η συστηματική απομαγνητοφώνηση του υλικού.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε με τη συμμετοχή 15 ερευνητών και ερευνητριών (11 από την ΕΠΙΚΥ) και περιλάμβανε τη συλλογή προφορικών μαρτυριών από μέλη της ΑΝΕ και της ΕΟΚΑ. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 156 συνεντεύξεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε περίπου 1600 σελίδες απομαγνητοφώνησης, συγκροτώντας ένα εκτενές και πολύτιμο σώμα πρωτογενών πηγών.
Οι μαρτυρίες αυτές συμβάλλουν ουσιαστικά στη διεύρυνση της ιστοριογραφικής προσέγγισης του αγώνα, καθώς αναδεικνύουν πτυχές της καθημερινότητας, των δικτύων οργάνωσης, των μορφών αντίστασης και της κοινωνικής συμμετοχής, οι οποίες δεν αποτυπώνονται επαρκώς σε άλλα αρχειακά σύνολα. Παράλληλα, φωτίζεται ο ρόλος κοινωνικών ομάδων, όπως οι γυναίκες, οι νέοι και οι οικογένειες, ενισχύοντας μια περισσότερο ολιστική και πολυεπίπεδη κατανόηση της περιόδου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη γεωγραφική διασπορά του υλικού, με καταγραφή μαρτυριών από τις επαρχίες Λευκωσίας, Λάρνακας και Αμμοχώστου, περιοχές με έντονη δράση κατά τη διάρκεια του αγώνα. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη χαρτογράφηση τοπικών εμπειριών και την ανάδειξη διαφοροποιήσεων και κοινών στοιχείων στη βιωμένη ιστορία.
Το αρχείο προφορικών μαρτυριών έχει υποβληθεί στο Ίδρυμα Απελευθερωτικού Αγώνα ΕΟΚΑ (ΙΔΑΑΕ) και τελεί υπό επιστημονική επεξεργασία, με στόχο την τεκμηριωμένη οργάνωση, ψηφιοποίηση και διάθεσή του στην ερευνητική κοινότητα.
Η συμβολή της ΕΠΙΚΥ στη συγκεκριμένη δράση αναδεικνύει τον ρόλο της ως βασικού φορέα στην Κύπρο για την προώθηση της προφορικής ιστορίας, τόσο σε επίπεδο μεθοδολογίας όσο και σε επίπεδο συγκρότησης και διαχείρισης αρχειακών συλλογών. Μέσα από τη συλλογή, τεκμηρίωση και ανάδειξη προφορικών μαρτυριών, η ΕΠΙΚΥ συμβάλλει ενεργά στην παραγωγή ιστορικής γνώσης και στη διαμόρφωση ενός διευρυμένου ερμηνευτικού πλαισίου για τη σύγχρονη κυπριακή ιστορία.
🔗 Περισσότερα: https://www.eoka.org.cy/archive/erevnes/
0 Comments